Thuốc PrEP là gì? Cơ chế hoạt động và tác dụng phụ
Estimated reading time: 6 minutes
Key takeaways
- PrEP có thể giảm nguy cơ lây nhiễm HIV từ 90% đến 92%.
- Thuốc chứa Emtricitabine và Tenofovir Disoproxil Fumarate.
- PrEP phù hợp cho những người có nguy cơ cao như MSM, người tiêm chích ma túy.
- Cần uống thuốc hàng ngày để duy trì hiệu quả phòng ngừa.
- Các tác dụng phụ thường nhẹ và tạm thời.
Table of contents
- Thuốc PrEP là gì?
- Đối tượng nên dùng PrEP và không nên dùng PrEP
- Cách sử dụng thuốc PrEP
- Tác dụng phụ của thuốc PrEP là gì?
- Địa chỉ mua thuốc PrEP
- Kết luận
- FAQs
Thuốc PrEP là gì?
PrEP (viết tắt của Pre-Exposure Prophylaxis) là một loại thuốc kháng virus được thiết kế để ngăn ngừa lây nhiễm HIV cho những người chưa nhiễm virus này, thông qua việc ngăn chặn virus xâm nhập và nhân lên trong cơ thể. Thuốc chứa hai thành phần chính là Emtricitabine (200 mg) và Tenofovir Disoproxil Fumarate (300 mg). Đây là hai loại dược phẩm đã được chứng minh có khả năng chống lại virus HIV. PrEP có giá trị cao đối với những người thuộc nhóm có nguy cơ cao lây nhiễm HIV như nam giới quan hệ đồng giới, người chuyển giới nữ, người tiêm chích ma túy hoặc có bạn tình mắc HIV.
Khác với vaccine, PrEP không thể tạo ra sự miễn dịch lâu dài cho cơ thể mà trái lại, người dùng cần phải uống thuốc hàng ngày để bảo vệ bản thân trước nguy cơ lây nhiễm. Khi dừng thuốc, cơ thể sẽ không còn khả năng bảo vệ chống lại virus HIV. Điều này đồng nghĩa với việc việc duy trì thói quen sử dụng thuốc đúng cách rất quan trọng trong việc đạt được mục tiêu phòng chống HIV hiệu quả.
Đối tượng nên dùng PrEP và không nên dùng PrEP
Việc xác định ai là đối tượng nên hoặc không nên sử dụng PrEP là rất quan trọng. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, PrEP được chỉ định cho ba nhóm đối tượng chính sau:
- Nam giới thuộc nhóm quan hệ tình dục đồng giới (MSM) và người chuyển giới nữ (TGW).
- Người tiêm chích ma túy.
- Tình trạng bạn tình chưa được điều trị ART hoặc đã điều trị ít hơn 6 tháng và có tải lượng HIV còn trên 200 bản sao/ml.
Tuy nhiên, vẫn có những đối tượng không nên sử dụng PrEP:
- Người đã dương tính với HIV.
- Người mắc các bệnh lý về thận.
- Người có triệu chứng nhiễm HIV cấp hoặc nghi ngờ mới nhiễm HIV.
- Người có dị ứng hoặc có chống chỉ định với bất kỳ thành phần nào trong phác đồ PrEP.
- Người có cân nặng dưới 35 kg.
- Người phơi nhiễm HIV trong vòng 72 giờ qua nếu chỉ có một bạn tình và xét nghiệm tải lượng HIV đang điều trị ARV <200 bản sao/ml.
Việc tránh sử dụng PrEP cũng áp dụng đối với một số nhóm người khác như phụ nữ hoặc người chuyển giới nữ quan hệ tình dục qua đường âm đạo, nam giới quan hệ tình dục với nữ qua đường hậu môn.
Cách sử dụng thuốc PrEP
Để thuốc PrEP phát huy hiệu quả tốt nhất, việc sử dụng đúng cách là điều cần thiết. Những người dùng PrEP thường xuyên sẽ uống một viên thuốc mỗi ngày, có thể là trước hoặc sau bữa ăn. Điểm quan trọng là nên chọn một thời điểm cố định để uống thuốc nhằm xây dựng thói quen. Trong trường hợp quên liều, người dùng cần uống thuốc ngay khi nhớ ra, nhưng không nên uống quá hai liều trong vòng 24 giờ.
Nghiên cứu lâm sàng đã xác nhận rằng PrEP không tương tác với hầu hết các loại thuốc khác, nghĩa là người dùng vẫn có thể an toàn sử dụng đồng thời. Hiệu quả của thuốc PrEP đã được chứng minh trên nhiều nhóm người khác nhau, bao gồm cả các nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới, người chuyển giới nữ, người dị tính và cả những người tiêm chích ma túy. Sử dụng thuốc đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HIV lên đến hơn 90%.
Tác dụng phụ của thuốc PrEP là gì?
Mặc dù PrEP đã được chứng minh là an toàn với 90% người sử dụng, nhưng một số người vẫn có thể gặp phải một số tác dụng phụ nhẹ, thường chỉ kéo dài từ vài ngày đến vài tuần. Các triệu chứng này có thể bao gồm tiêu chảy, chán ăn, buồn nôn, đau quặn bụng hoặc đầy hơi. Nhìn chung, hầu hết các tác dụng phụ không đủ nghiêm trọng để người dùng phải ngừng uống thuốc.
Ngoài những tác dụng phụ phổ biến, một số người có thể xuất hiện các triệu chứng nặng hơn liên quan đến thận. Do đó, khi gặp bất kỳ triệu chứng nào mà không có dấu hiệu cải thiện, người sử dụng nên liên hệ với bác sĩ để được tư vấn và kiểm tra sức khỏe.
Địa chỉ mua thuốc PrEP
Hiện nay, PrEP đang được cung cấp tại 27 tỉnh, thành phố lớn trên toàn quốc. Để đảm bảo chất lượng và độ tin cậy, người dùng nên tìm đến các cơ sở y tế, bệnh viện hoặc phòng khám được Bộ Y tế cấp phép để mua thuốc PrEP chính hãng. Bên cạnh đó, để nâng cao hiệu quả phòng ngừa lây nhiễm HIV, Bộ Y tế dự kiến sẽ triển khai chương trình điều trị dự phòng để mở rộng khả năng tiếp cận PrEP cho mọi đối tượng trong thời gian tới.
Kết luận
Bài viết trên đã cung cấp những thông tin cơ bản và sâu sắc về thuốc PrEP, từ cơ chế hoạt động, đối tượng sử dụng, cách dùng cho đến tác dụng phụ. Nếu bạn thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao và đang tìm kiếm phương thức phòng ngừa HIV hiệu quả, hãy xem xét việc sử dụng PrEP. Đừng ngần ngại liên hệ với bác sĩ hoặc các cơ sở y tế để được tư vấn thêm về thuốc PrEP và phương pháp chăm sóc sức khỏe hiệu quả nhất cho bạn. An toàn sức khỏe là trên hết, và kiến thức sẽ giúp bạn bảo vệ bản thân và cộng đồng tốt hơn.
FAQs
1. PrEP có hiệu quả trong bao lâu?
PrEP cần được sử dụng hàng ngày để duy trì hiệu quả, và có thể bắt đầu phát huy tác dụng trong vòng một tuần sau khi bắt đầu điều trị.
2. Ai không nên sử dụng PrEP?
Người đã dương tính với HIV, người có bệnh lý về thận, và những người có chống chỉ định với các thành phần của thuốc không nên sử dụng PrEP.
3. Tác dụng phụ của PrEP là gì?
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm tiêu chảy, buồn nôn, và chán ăn, nhưng chúng thường nhẹ và tạm thời.
4. PrEP có tương tác với thuốc khác không?
PrEP không tương tác với hầu hết các loại thuốc khác và có thể được sử dụng đồng thời với các phương pháp điều trị khác.
5. Mua thuốc PrEP ở đâu?
PrEP có thể được mua tại các cơ sở y tế được Bộ Y tế cấp phép trên toàn quốc.
